Nomens cumposts e lur fuormas dal plural

Ils nomens cumposts vegnan scrits seguaintamaing:

 

1) Pleds dal tip nomen + nomen vegnan pelplü colliats culla preposiziun da (d' davant ün vocal o ün h- na pronunzchà), e be il prüm pled vain miss al plural.

la fluor da sulai, las fluors da sulai

il mantel da plövgia, ils mantels da plövgia

la taila d'arogn, las tailas d'arogn 

la tuorta da nusch, las tuortas da nusch

la chombra d'hotel, las chombras d'hotel

 

2) Pro tscherts pleds dal tip nomen + nomen es la preposiziun da gnüda redotta ad ün d' (eir davant ün consonant) o perfin supprimida. Eir pro quists pleds vain be il prüm pled miss al plural.

la foura d'nas, las fouras d'nas

la barba d'boc, las barbas d'boc

la pel d'giallina, las pels d'giallina

la chomma d'lain, las chommas d'lain

la cua d'giat, las cuas d'giat

 

la porta chasa, las portas chasa

la clav chasa, las clavs chasa

il pled clav, ils pleds clav

il toc charn, ils tocs charn

il magöl aua, ils magöls aua (ma: il magöl d'aua = magöl per baiver aua)

l'utschè mezmür, ils utschels mezmür

 

Cas specials:

l'utschè cuader, ils utschels cuaders

il chan taschin, ils chans taschins (chan da bescher)

 

3) Tscherts nomens cumposts vegnan scrits insembel, e'l -s dal plural vain agiunt a la fin dal pled.

il filfier, ils filfiers

la nuschpigna, las nuschpignas

il suordmüt, ils suordmüts

il maisterfalegnam, ils maisterfalegnams

 

Excepziuns:

la ballapè, las ballas(ballas per giovar a ballapè)

la viafier, las viasfier (vias da fier)

 

4) Minchatant as collia ün nomen + nomen eir cun ün'otra preposiziun (a, cun, in). Eir pro quists pleds vain be il prüm nomen miss al plural.

la barcha a vela, las barchas a vela

il pan cun paira, ils pans cun paira

l'arch in tschêl, ils archs in tschêl

 

5) Cumbinaziuns da verb + nomen vegnan scrittas insembel, e'l -s dal plural vain agiunt a la fin dal pled.

il portatun, ils portatuns

il battasenda, ils battasendas

il parasur, ils parasurs

il valanöglia, ils valanöglias

il taglialaina, ils taglialainas