Las quatter stagiuns

A

Erklärung

La classa vain partida aint in quatter gruppas. Mincha gruppa survain üna stagiun. Las gruppas ramassan desch pleds tipics chi s'affan culla stagiun. Ils desch pleds vegnan ramassats sün ün placat (fögl A3). Quai pon esser nomens, ma eir adjectivs o verbs. Ils students das-chan eir tscherchar ils pleds cun agüd da vocabularis.

 

Exaimpels per la PRÜMAVAIRA:

flur, splerin, verd, amur, pulir, semnar, Pasqua, frajas, utschels, starvera da fain

 

Exaimpels per la STÀ:

chod, sulai, 1. avuost, vacanzas, ir a far il bogn, aviöls, süttina, glatsch, temporals, far cul fain

 

Exaimpels pel UTUON:

föglia, aguoglias, chatscha, larschs, culurs, vin, viandar, s-chür, vent, madür, maila

 

Exaimpels sper l'INVIERN:

schlisolar, naiv, fraid, pigna, chapütscha, grassins, advent, Nadal, ir culs skis, guants/manetschas

 

Idea:

Pro la Lia Rumantscha as poja cumprar ün memori da las quatter stagiuns.

B

Erklärung

Las gruppas preschaintan lur placats in classa. Ellas prelegian ils pleds e decleran quels, schi fa dabsögn, a la classa. Ellas pon far quai … 

cun declerar ils pleds in rumantsch (Nadal vain festagià als 24 december.) 

cun muossar la chosa o actività cun mimica e gests  

cun rinviar a chosas chi han las listessas caracteristicas (muossar sün ün pullover chi'd es eir da culur verda) 

cun pitturar o muossar il purtret correspundent sül placat 

cun dir il cuntrari o integrar il pled in üna frasa (p.ex. Laura ha jent maila.) 

Per finir vegnan scrits ils pleds da mincha stagiun intuorn il purtret da las quatter stagiuns.

D

Sligaziun

Ün on ha quatter stagiuns.

Ün on ha dudesch mais.

Ün on ha tschinquantaduos eivnas.

Ün on ha trajatschientsesantatschinch dis.

Il mais avrigl ha trenta dis.

Ün’eivna ha set dis.

Ün di ha vainchequatter uras.

Ün'ura ha sesanta minuts.

E

Sligaziun

inviern: naiv, skis, fraid, Nadal, chandaila

prümavaira: fluors, utschels, üert, Pasqua, crescher 

stà: frajas, chalur, far il bogn, vacanzas, mar, aviöls, racolta 

utuon: chatscha, föglia, maila, plövgia, larschs, aguoglias 

F

Erklärung

La magistra prelegia lura las dumondas suotvart. Ils students chi san respuonder a las dumondas cun 'eu' stan sü. 

Chi sa ir bain culs skis? 

Chi sa ir bain culs skis? 

Chi ha ün üert plain fluors? 

Chi va jent a far il bogn da stà? 

Chi douvra minchatant ün s-chodalet? 

Chi va a chatscha? 

Chi fa svess meil d'aviöls? 

Chi ha jent frajas? 

Chi tira aint adüna üna chapütscha d'inviern? 

Chi va jent in tenda? 

Chi ha la starvera da fain? 

Chi va minchatant a viandar?

Chi fa minch'on grassins da Nadal?  

Chi es stat d'instà in vacanzas al mar?

Chi sa far üna tuorta da maila? 

Chi pulischa sia chasa da prümavaira? 

Chi ha plü jent il fraid co il chod? 

 

Remarcha:

Il pled 'papas' nu vain dovrà in tuot las regiuns d'Engiadina Bassa e Val Müstair. In tscherts lös as discuorra da 'pastas', da 'pastinas' (p.ex. a Sent) o eir da grassins (Val Müstair, Engiadina Bassa). 

G

Erklärung

Ils students prouvan uossa d'implir l'alfabet da stagiuns in lur cudesch da lavur. Davo ün mumaint da lavur individuala prouvan els da chattar pleds cun custabs chi nu sun amo occupats. La magistra scriva tuot ils custabs da l’alfabet sün ün grond placat. Il placat vain pendü sü in ün lö bain visibel in stanza da scoula. 

 

Skizza:

A aviöl O october
B bogn P planta
C chod Q quatterfögl
D dafraid R ragisch
... ... ... ...

H

Erklärung

Ils students as tschaintan sün sopchas plazzadas in ün rinch in stanza da scoula (h). Mincha student po tscherner üna stagiun. La magistra prelegia singuls pleds (p.ex. 'skis'), e quels chi han la stagiun chi s'affa cun quel pled, das-chan as spostar per üna sopcha a dretta. Scha quella sopcha es fingià occupada, das-chan els sezzer giò sülla schnuoglia da lur vaschin/vaschina. Sch'inchün sezza fingià sün lur aigna schnuoglia, ston els restar tschantats sün lur sopcha. Guadagnà il gö ha quel o quella chi ha fat sco prüm/prüma il gir da las sopchas, uschè ch’el sezza darcheu sülla sopcha, ingio ch'el/ella ha cumanzà il gö. 

 

I's po tscherner pleds cun custabs da l'alfabet chi han da chefar cullas stagiuns o eir oters pleds. Quia üna tscherna da pleds chi pon gnir nomnats ün davo tschel. Id es important da tour da mincha stagiun listess blers pleds: 

 

naiv, verd, vacanzas, dschelar, sentimaints, december, sulai, mar, culurs, fluors, bogn, fraid, tenda, advent, frajas, chandaila, racoglier, (papas) grassins, lügl, aviöls, tschiera, tulipana, Nadal, chatscha, melona, alb, nodar, semnar, maila, zechas, quatterfögl, dafraid, amur, Niculaus, uondas, föglia, aguoglias, mort, chod, vent, utschels, Pasqua, madür, fain

 

Remartga:

La chanzun da l'exercizi supplementar L'invernadüra sa chatta suotvart.

Digital Aufträge

L'invernadüra