Las quater stagiuns

A

Erklärung

La classa vegn partida en quater gruppas. Mintga gruppa survegn ina stagiun. En gruppa vegn rimnau diesch plaids tipics che van aprau culla stagiun. Ils diesch plaids vegnan rimnai sin in placat (fegl A3). Ei sa esser nomens, denton era adjectivs ni verbs. Ils students astgan era encurir ils plaids cun agid da vocabularis.

 

Exempel per la PRIMAVERA:

flur, tschitta, verd, carezia, schubergiar, semnar, Pastgas, utschals, cunauras da fein

 

Exempel per la STAD:

cauld, sulegl, 1. d'uost, vacanzas, senudar, aviul, schetg, glatsch, uradi, farbuns, raccoltar

 

Exempel per igl ATUN:

feglia, catscha, plontas, colurs, vin, viandar, stgir, vent, madir, meila

 

Exempel per igl UNVIERN:

scursalar, neiv, freid, pegna, capetscha, mams, advent, Nadal, skis, von

 

Idea:

Tier la Lia Rumantscha san ins cumprar in memori dallas quater stagiuns.

B

Erklärung

El plenum presenta mintga gruppa sia stagiun cun preleger ils plaids e – sche necessari – declarar ils plaids alla gruppa. Quei sa vegnir fatg …

cun explicar per romontsch (Nadal ei ils 24 da december.)
cun mussar la caussa ni activitad pantomimicamein
cun renviar a caussas che han las medemas caracteristicas (mussar cul det sin in lismer che ha era la colur verda)
cun malegiar il plaid
cun dir il cuntrari ni integrar il plaid en ina construcziun (Laura ha bugen meila.)

La finfinala vegnan ils plaids da mintga stagiun screts entuorn il maletg dallas quater stagiuns.

D

Sligaziun

In onn ha quater stagiuns.

In onn ha dudisch meins.

In onn ha tschuncontaduas jamnas.

In onn ha treitschiensissontatschun dis.

Il meins d'avrel ha trenta dis.

Ina jamna ha siat dis.

In di ha ventgaquater uras.

In'ura ha sissonta minutas.

E

Sligaziun

unviern: neiv, skis, freid, Nadal, candeila, glatsch

primavera: flur, utschi, Pastgas, crescher, tschitta, curtgin

stad: sulegl, farbun, calira, far bogn, vacanzas, mar

atun: catscha, fegl, meil, plievgia viaspra, raccolta

F

Erklärung

La scolasta prelegia las damondas sutvart. Suenter mintga construcziun stattan ils students che sesentan plidentai sin peis.

Tgi sa ir bein cun skis?
Tgi ha in curtgin plein flurs?
Tgi va bugen a far bogn la stad?
Tgi drova mintgaton ina bugliotta?
Tgi va a catscha?
Tgi fa sez mèl?
Tgi ha bugen farbuns?
Tgi porta adina ina capetscha igl unviern?
Tgi va bugen a far tenda?
Tgi ha cunauras da fein?
Tgi va mintgaton a viandar?
Tgi fa mintga onn mams per Nadal?
Tgi ei staus la stad en vacanzas sper la mar?
Tgi sa far ina petta da meila?
Tgi schubregia mintga primavera sia casa?
Tgi ha pli bugen il freid ch'il cauld?

Remarca:

Il plaid 'mams' vegn buca duvraus en tuttas regiuns sursilvanas. Ella vischnaunca da Breil tschontschan ins era dils 'creflis', ella vischnaunca da Sumvitg dian ins 'tustgets'.

G

Erklärung

Ils students emprovan ussa d'emplenir igl alfabet da stagiuns en lur cudisch da lavur. Suenter in mument da lavur singula vegn encuretg en classa ed empruau d'anflar plaids tier bustabs ch'ein buc aunc occupai. La scolasta scriva tut ils bustabs digl alfabet sin in grond placat. Il placat vegn pendius si prominentamein en stanza da scola.

A aviul O october
B bau, bogn P plonta
C cauld Q quaterfegl
D dafreid R reischen
... ... ... ...

H

Erklärung

Tut ils students prendan plaz sin ina sutga, las sutgas vegnan plazzadas en stanza en in rudi. Mintga student survegn ina stagiun ni sa sedecider per ina. La scolasta prelegia singulas expressiuns (p.ex. 'skis') e quels che han lu la stagiun che va aprau leutier, astgan rotar per ina sutga a dretg. Sche quella sutga ei gia occupada, astgan els prender plaz silla schanuglia da lur vischin/vischina. Sch'in student ha gia enzatgi auter che sesa sin sia schanuglia, vegn el frenaus e sto star en siu plaz. Gudignau il giug ha quel che ha sco emprem fatg ina runda, aschia ch'el sesa puspei silla sutga dall'entschatta.

 

Remarca:

Sch'il seser silla schanuglia dil vischin/dalla vischina para buc adattau, lu san ins era far l'activitad cun star sin peis davon la persuna, enstagl da seser silla schanuglia da quella.

 

Ins sa prender ils plaids digl alfabet da stagiuns ni era auters. Cheu entgins plaids che san vegnir numnai in suenter l'auter. Igl ei impurtont da prender da mintga stagiun tuttina bia plaids:

neiv, verd, vacanzas, schelar, sentiments, december, sulegl, mar, colurs, flurs, bau, freid, tenda, advent, farbuns, candeila, raccoltar, mams, aviul, nebla, tulipana, Nadal, catscha, melonas, alv, senudar, semnar, meila, reischen, quaterfegl, dafreid, amur, Sontgaclau, undas, feglia, mort, cauld, vent, utschals, Pastgas, madir, zercladur

 

Remarca:

La canzun tiel pensum supplementar Ils Passiunai sesanfla sutvart. 

Digital Aufträge

Ils Passiunai